Không ít trường hợp người ta cảm thấy cấu trúc câu và cách diễn đạt trong tiếng Nhật và tiếng Hàn có nhiều điểm tương đồng. Do đó, trong các cuộc hội thoại hàng ngày hay các văn bản thông thường, đôi khi việc dịch theo ý nghĩa một cách tương đối tự nhiên vẫn có thể truyền tải được ý nghĩa. Tuy nhiên, đối với các văn bản liên quan đến hiệu lực pháp lý và thủ tục hành chính như hợp đồng, bản tuyên bố, giấy ủy quyền, hồ sơ liên quan đến tư cách lưu trú hay các tài liệu nộp cho cơ quan hành chính, tình hình lại hoàn toàn khác biệt.
Điều quan trọng trong các văn bản như thế này không phải là “ý nghĩa có tương tự nhau hay không”. Mà là liệu các quyền, nghĩa vụ, điều kiện và ngoại lệ trong bản gốc có được phản ánh chính xác hay không. Trong các văn bản pháp lý, chỉ một từ, một trợ từ hay một trật tự từ cũng có thể làm thay đổi hướng giải thích. Đặc biệt, chính vì tiếng Nhật và tiếng Hàn trông có vẻ giống nhau nên sự gần gũi đó lại càng dễ dẫn đến những hiểu lầm trong thực tiễn.
Tại văn phòng chúng tôi, chúng tôi đặc biệt chú trọng đến điểm này trong giao tiếp pháp lý bằng tiếng Nhật và tiếng Hàn. Chúng tôi không chỉ đơn thuần chuyển ngữ văn bản sang ngôn ngữ khác, mà còn xác minh kỹ lưỡng xem câu văn đó sẽ được đọc như thế nào trong từng thủ tục cụ thể, cũng như ý nghĩa mà người đọc sẽ tiếp nhận. Đối với dịch thuật miệng cũng vậy. Chúng tôi cho rằng điều quan trọng không chỉ là “truyền đạt một cách dễ hiểu”, mà còn phải xử lý công việc một cách cẩn thận đến từng chi tiết để đảm bảo ý chí của các bên liên quan và ý nghĩa của văn bản không bị sai lệch.
Dịch thuật pháp lý khác với dịch thuật thông thường ở điểm nào?
Trong dịch thuật thông thường, người ta thường chú trọng đến tính dễ đọc và sự tự nhiên. Ngược lại, trong dịch thuật pháp lý, chỉ có sự tự nhiên thôi là chưa đủ. Bởi vì cần phải truyền đạt chính xác khung pháp lý mà bản gốc đang xây dựng. Ví dụ, các điều khoản về nghĩa vụ, điều khoản ngoại lệ, điều khoản điều kiện, các biểu đạt liên quan đến bồi thường thiệt hại, các căn cứ chấm dứt hợp đồng, nghĩa vụ thông báo, các điều kiện cấp phép trong hợp đồng… không thể xử lý chỉ dựa trên mức độ ý nghĩa chung chung là phù hợp.
Hơn nữa, dịch thuật pháp lý không chỉ đơn thuần là công việc ngôn ngữ. Hướng đi và hình thức dịch thuật sẽ thay đổi tùy thuộc vào việc tài liệu đó được nộp cho cơ quan nào, được sử dụng trong các giai đoạn thẩm định hay xác nhận nào, cũng như mục đích là để giải thích hay để nộp chính thức. Ngay cả với cùng một văn bản, mức độ chính xác được yêu cầu cũng khác nhau giữa bản dịch tham khảo nhằm giúp hiểu nội dung hợp đồng và bản dịch được thực hiện với mục đích nộp chính thức.
| Phân loại | Dịch thuật thông thường | Dịch thuật pháp lý |
|---|---|---|
| Mục đích | Truyền đạt ý nghĩa một cách tự nhiên | Truyền đạt chính xác các quyền, nghĩa vụ, thủ tục và yêu cầu |
| Điểm trọng tâm | Dễ đọc, cách diễn đạt tự nhiên | Tính chính xác của nội dung, tính nhất quán của thuật ngữ, hiệu lực pháp lý |
| Giới hạn cho phép | Tùy theo hoàn cảnh, có thể dịch theo ý nghĩa | Việc dịch theo ý riêng là rất nguy hiểm |
| Điểm cần xác nhận | Câu này có tự nhiên không? | Ý nghĩa của bản gốc có được giữ nguyên chính xác hay không |
| Các rủi ro chính | Câu văn không tự nhiên, khả năng truyền đạt bị suy giảm | Sự hiểu lầm, tranh chấp, sự chậm trễ trong việc xét duyệt, những bất lợi về thủ tục |
Tại sao công việc phiên dịch pháp lý lại đòi hỏi sự cẩn trọng hơn?
Có những tình huống mà công việc phiên dịch được cảm nhận là khó khăn hơn cả dịch thuật. Đó là bởi vì người phiên dịch không có thời gian để xem xét kỹ lưỡng văn bản mà phải đưa ra quyết định ngay lập tức tại chỗ. Đặc biệt, trong các tình huống liên quan đến pháp luật và thủ tục hành chính như tư vấn, phỏng vấn, thủ tục xác nhận, giải thích nội dung hợp đồng hay xác nhận lời khai, chỉ một sai sót nhỏ trong phiên dịch cũng có thể dẫn đến sự hiểu lầm.
Ví dụ, có những trường hợp nội dung mà người nghe hiểu là “có thể thực hiện được” thực chất chỉ có nghĩa là “có thể xem xét nếu đáp ứng đủ các điều kiện nhất định”. Ngược lại, nếu người nghe hiểu nội dung mà đối phương nói là “về nguyên tắc thì khó thực hiện” thành “hoàn toàn không thể”, thì chính phương án xử lý sau đó cũng sẽ thay đổi. Như vậy, phiên dịch pháp lý không chỉ là kỹ năng truyền đạt một cách dễ hiểu và nhẹ nhàng, mà còn là công việc truyền đạt ý nghĩa một cách chính xác, đầy đủ và không thiếu sót.
| Phân loại | Phiên dịch thông thường | Phiên dịch pháp lý |
|---|---|---|
| Mục đích | Cuộc trò chuyện và giao tiếp suôn sẻ | Truyền đạt thông tin một cách chính xác, đầy đủ và khách quan |
| Vai trò của người phiên dịch | Đôi khi cũng có phần tóm tắt hoặc tổng hợp | Điều quan trọng là phải tránh việc cắt bớt, thêm vào hoặc thay đổi |
| Sức mạnh cần thiết | Khả năng ngôn ngữ, khả năng phản ứng nhanh | Hiểu biết về thuật ngữ pháp luật và hành chính, đánh giá ngữ cảnh, kiểm soát cách diễn đạt |
| Rủi ro | Sự khác biệt về sắc thái | Sự sai lệch trong lời khai, thiếu giải thích, hiểu lầm về thủ tục |
Những điểm thường dễ gây ra vấn đề giữa tiếng Nhật và tiếng Hàn
1. Khi chủ ngữ bị lược bỏ, chủ thể chịu trách nhiệm sẽ trở nên mơ hồ
Cả tiếng Nhật và tiếng Hàn đều là những ngôn ngữ thường bỏ qua chủ ngữ. Tuy nhiên, trong các văn bản pháp lý, việc xác định rõ ai phải làm gì là vô cùng quan trọng. Những cụm từ như “phải nộp”, “cần xác nhận” hay “phải đăng ký” sẽ ngay lập tức gây ra sự nhầm lẫn trong thực tiễn nếu chủ thể không được nêu rõ.
2. Dù là những cách diễn đạt tương tự nhau, nhưng mức độ ràng buộc pháp lý lại khác nhau
Các cụm từ như “có thể”, “phải”, “nên”, “nguyên tắc là”, “phù hợp” hay “cần thiết” thường được hiểu là có ý nghĩa tương tự nhau trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, trong thực tiễn công việc, ý nghĩa của chúng lại khác biệt đáng kể tùy thuộc vào việc đó là quyền quyết định hay nghĩa vụ, chỉ là khuyến nghị hay bao gồm cả các trường hợp ngoại lệ.
3. Việc dịch thuật ngữ hành chính theo cách diễn đạt thông thường là rất nguy hiểm
Các thuật ngữ như “giấy phép”, “chứng nhận”, “thông báo”, “tiếp nhận”, “cấp”, “nộp”, “sửa đổi” và “trả lại” có thể nghe giống nhau, nhưng ý nghĩa thủ tục của từng thuật ngữ lại khác nhau. Ví dụ, “được tiếp nhận” và “được cấp phép” là hai giai đoạn hoàn toàn khác nhau. Nếu xử lý các thuật ngữ này theo cách hiểu thông thường trong giao tiếp hàng ngày, người yêu cầu có thể hiểu nhầm về tình hình hiện tại.
4. Hợp đồng phải nêu rõ các điều kiện và trường hợp ngoại lệ cho đến tận cùng
Trong hợp đồng, các điều khoản ngoại lệ hay điều kiện đặc biệt thường được đặt sau các quy tắc cơ bản. Dù chỉ đọc phần đầu, điều khoản đó có vẻ đơn giản, nhưng trên thực tế, phần ngoại lệ ở phía sau thường chứa đựng ý nghĩa quan trọng. Do đó, nếu việc chia câu ra để dễ đọc khiến người đọc không nhận ra được mối quan hệ giữa các điều kiện hay các trường hợp ngoại lệ, điều này sẽ dẫn đến rủi ro lớn trong thực tiễn.
5. Trong bản tường trình, cấu trúc của các sự kiện quan trọng hơn việc thể hiện cảm xúc
Đối với các văn bản như bản tự kiểm điểm, bản tường trình, bản xác nhận, bản tường trình sự việc, v.v., việc thể hiện cảm xúc một cách tự nhiên thôi là chưa đủ. Điều quan trọng là phải sắp xếp một cách logic các yếu tố như thời gian, địa điểm, người liên quan, diễn biến sự việc, những gì đã xảy ra, cách xử lý sau đó, cũng như các biện pháp phòng ngừa tái diễn trong tương lai. Do đó, trong việc dịch các bản tường trình liên quan đến pháp luật, việc duy trì chính xác cấu trúc của các sự kiện thực tế quan trọng hơn nhiều so với việc sử dụng ngôn từ nhẹ nhàng.
Một bản dịch hoặc phiên dịch pháp lý chất lượng cao phải đảm bảo cả “tính chính xác” lẫn “tính dễ hiểu”
Trong thực tiễn, còn có một điểm quan trọng nữa. Đó là dù bản dịch có chính xác đến đâu, nếu chính khách hàng không thể hiểu được nội dung đó thì sẽ khó áp dụng vào thực tế. Do đó, dịch thuật và phiên dịch pháp lý chất lượng cao không chỉ đơn thuần theo đuổi tính chính xác. Trong phạm vi không làm sai lệch ý nghĩa của các thuật ngữ chuyên ngành, khả năng giải thích để khách hàng thực sự hiểu và có thể đưa ra quyết định về hành động tiếp theo cũng rất quan trọng.
Đặc biệt khi liên quan đến các thủ tục hành chính hoặc tư vấn pháp lý tại Nhật Bản, ngoài việc chuyển ngữ chính xác các biểu đạt trong bản gốc, công việc sắp xếp và giải thích rõ “biểu đạt này có ý nghĩa gì trong thực tiễn” cũng trở nên vô cùng quan trọng. Văn phòng chúng tôi luôn coi trọng điểm này. Chúng tôi sẽ sắp xếp cẩn thận các tài liệu theo đúng mục đích sử dụng: những tài liệu cần nộp sẽ được chuẩn bị để nộp, những phần cần giải thích sẽ được giải thích rõ ràng.
Các tiêu chí mà văn phòng chúng tôi coi trọng
Tại văn phòng chúng tôi, khi thực hiện dịch thuật và phiên dịch pháp lý tiếng Nhật và tiếng Hàn, chúng tôi không chỉ đơn thuần cung cấp bản dịch. Trước tiên, chúng tôi sẽ xác nhận mục đích sử dụng của tài liệu đó. Cách thức xử lý sẽ thay đổi tùy thuộc vào nơi nộp tài liệu, đối tượng đọc tài liệu, cũng như mục đích sử dụng là để giải thích hay để nộp chính thức.
Tiếp theo, chúng tôi chú trọng đến việc thống nhất thuật ngữ. Nếu cùng một khái niệm lại được dịch bằng những từ ngữ khác nhau trong từng văn bản, điều này có thể gây ra sự nhầm lẫn lớn hơn. Đặc biệt đối với các văn bản liên quan đến hợp đồng, hồ sơ nộp cho cơ quan xuất nhập cảnh, bản tường trình và các loại giấy tờ chứng nhận, tính nhất quán về thuật ngữ là rất quan trọng.
Ngoài ra, tại văn phòng chúng tôi, ngay cả khi dịch một câu đơn lẻ, chúng tôi cũng sẽ xác minh xem cách diễn đạt đó thực sự liên quan đến thủ tục nào. Điều này có nghĩa là chúng tôi không chỉ đơn thuần thay thế từ ngữ, mà còn xem xét cả ý nghĩa thực tiễn mà câu đó cần được hiểu trong thực tế. Chúng tôi tin rằng chính sự khác biệt trong cách tiếp cận này sẽ giúp chúng tôi không bỏ sót bất kỳ chi tiết nhỏ nào.
| Các mục cần kiểm tra | Lý do quan trọng |
|---|---|
| Xác nhận mục đích sử dụng tài liệu | Do tiêu chuẩn dịch thuật khác nhau tùy theo mục đích (để nộp, để xác nhận, để giải thích) |
| Thống nhất thuật ngữ | Vì việc dịch cùng một khái niệm sang các từ ngữ khác nhau có thể dẫn đến sự nhầm lẫn trong việc hiểu nghĩa |
| Giữ nguyên cấu trúc của văn bản gốc | Để đảm bảo mối quan hệ giữa các điều kiện, ngoại lệ và nghĩa vụ không bị phá vỡ |
| Hiểu biết về bối cảnh thực tiễn | Bởi vì điều này không chỉ đơn thuần là việc dịch thuật, mà còn đòi hỏi sự hiểu biết gắn liền với các thủ tục thực tế |
| Khả năng giải thích | Vì điều quan trọng là khách hàng phải hiểu và có thể thực hiện được |
Trong những tình huống như thế này, sự khác biệt giữa dịch thuật pháp lý và phiên dịch pháp lý càng trở nên rõ rệt
- Trong trường hợp cần hiểu chính xác nội dung hợp đồng tiếng Nhật bằng tiếng Hàn
- Trong trường hợp cần phải soạn thảo bản tường trình hoặc tài liệu chứng minh bằng tiếng Hàn thành văn bản tiếng Nhật
- Khi chuẩn bị các tài liệu liên quan đến tư cách lưu trú, thành lập công ty và các loại giấy phép, chứng nhận
- Trong các cuộc phỏng vấn, tư vấn và thủ tục xác nhận, những sắc thái ngôn ngữ và chủ thể chịu trách nhiệm có thể trở nên quan trọng
- Không chỉ đơn thuần là dịch thuật, mà còn cần giải thích “câu này thực sự có ý nghĩa gì”
Tóm tắt
Dịch thuật và phiên dịch pháp lý không chỉ đơn thuần là dịch vụ ngôn ngữ. Đó không phải là công việc chỉ đơn thuần diễn đạt lại văn bản một cách trôi chảy, cũng không phải là công việc chỉ nhằm truyền đạt lời nói của đối phương một cách dễ hiểu. Điều quan trọng là phải giữ nguyên ý nghĩa chính xác của bản gốc và sắp xếp lại nội dung sao cho ý nghĩa đó không bị sai lệch trong các thủ tục và tình huống thực tiễn.
Chính vì tiếng Nhật và tiếng Hàn là hai ngôn ngữ có nhiều điểm tương đồng nên việc kiểm tra kỹ lưỡng lại càng trở nên cần thiết. Bởi vì chính trong những cách diễn đạt trông có vẻ giống nhau lại ẩn chứa nguyên nhân dẫn đến hiểu lầm. Tại văn phòng chúng tôi, chúng tôi luôn coi trọng việc không bỏ sót những khác biệt nhỏ và chi tiết trong giao tiếp pháp lý bằng tiếng Nhật và tiếng Hàn.
Nếu quý vị cần dịch thuật hoặc phiên dịch các loại văn bản như hợp đồng, bản tuyên bố, giấy ủy quyền, hồ sơ liên quan đến tư cách lưu trú hay các loại văn bản hành chính khác, chúng tôi khuyên quý vị nên xem xét vấn đề không chỉ từ góc độ “có thể dịch được hay không”, mà còn từ góc độ “liệu có thể nắm bắt được cả ý nghĩa chính xác lẫn các thủ tục liên quan hay không”. Sự khác biệt trong kết quả thực tế thường xuất phát từ chính những chi tiết như vậy.
Liên hệ・Địa chỉ
Văn phòng hành chính Horiuchi (Shinjuku, Tokyo)
Người phụ trách: Chuyên viên hành chính Yuki Horiuchi
Thuộc: Hiệp hội hành chính Tokyo, chi nhánh Shinjuku
Cục quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Tokyo, hành chính viên tiếp nhận đơn đăng ký
Hiệp hội hỗ trợ việc làm cho người nước ngoài (FESO) Thành viên
▶ Xem trang giới thiệu văn phòng
Truy cập:
Cách ga Higashi-Shinjuku của tuyến Fukutoshin thuộc Tokyo Metro 1 phút đi bộ
Cách ga Higashi-Shinjuku của tuyến Toei Oedo 1 phút đi bộ
Cách ga Seibu Shinjuku (tuyến Seibu Shinjuku) 12 phút đi bộ
8 phút đi bộ từ ga Shin-Okubo, tuyến JR Yamanote
Cách ga Shinjuku của tuyến JR Yamanote 15 phút đi bộ
12 phút đi bộ từ ga Okubo, tuyến JR Chuo-Sobu
